Gecikme zammı hesaplama

Gecikme zammı nasıl işletilir?

Gecikme zammı, vadesinde ödenmeyen kamu (amme) alacaklarına 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca uygulanan bir tür gecikme yaptırımıdır. Amaç, borcunu zamanında ödeyen ile geç ödeyen mükellef arasındaki dengeyi korumak ve paranın zaman değerini karşılamaktır. Vergi, SGK primi ve benzeri amme borçlarınızı vade tarihinde ödemediğinizde, geçen her süre için borca ek bir tutar eklenir.

Hesaplama mantığı

Zam, borcun vade tarihinden fiili ödeme tarihine kadar geçen süre üzerinden hesaplanır. Kanun burada iki farklı birim kullanır:

• Tam aylar: Geçen her tam ay için aylık gecikme zammı oranı uygulanır.
• Ay kesirleri: Bir aydan kısa kalan gün artıkları için günlük oran kullanılır. Günlük oran, aylık oranın otuzda biridir (aylık oran ÷ 30).

Toplam oran bulunduktan sonra formül basittir: Gecikme zammı = Borç × Toplam oran. Ödenecek toplam ise asıl borç ile gecikme zammının toplamıdır. Örneğin aylık oranın %4,5 olduğu bir dönemde, 3 tam ay ve 10 gün geciken bir borçta oran; (3 × aylık oran) + (10 × günlük oran) şeklinde hesaplanır ve borçla çarpılır.

Oran neden sabit değil?

Aylık gecikme zammı oranı zamanla değişir; ekonomik koşullara göre Cumhurbaşkanı Kararı ile yeniden belirlenir ve Resmî Gazete’de yayımlanır. Bu nedenle uzun süredir ödenmeyen bir borçta, gecikme süresinin farklı dönemlerinde farklı oranlar geçerli olmuş olabilir. Bu araç, hesaplamayı basit ve anlaşılır tutmak için tüm dönem boyunca tek bir güncel oranın geçerli olduğunu varsayar. Birden fazla oran döneminin kesiştiği borçlarda kesin tutar için vergi dairesinin veya GİB İnteraktif Vergi Dairesi’nin resmî hesabını esas almanız gerekir.

Gecikme zammı ile gecikme faizini karıştırmayın

İki kavram sık karıştırılır. Gecikme zammı, tahakkuk etmiş ancak vadesinde ödenmemiş borçlara uygulanır. Gecikme faizi ise sonradan yapılan ikmalen veya re’sen tarhiyatlarda, verginin normal vade tarihi ile tarhiyat tarihi arasındaki döneme işletilir. Oranları aynı olabilir, fakat hangi durumda hangisinin uygulanacağı farklıdır. Bu araç yalnızca gecikme zammını hesaplar.

Girdiğiniz tutar ve tarihler yalnızca tarayıcınızda işlenir. Beyan ve ödeme tarihlerini kaçırmamak, cezalı duruma düşmemek için süreçlerinizi düzenli takip etmek en sağlıklı yoldur; online muhasebe hizmetimizle tüm vade takibini biz üstleniriz.