Serbest meslek makbuzu hesaplama

Serbest meslek makbuzu nasıl hesaplanır?

Serbest meslek makbuzu; avukat, doktor, mali müşavir, mühendis, danışman gibi serbest meslek erbabının verdiği hizmet karşılığında düzenlediği belgedir. Makbuzun tutarı, hizmet bedeli (brüt) üzerinden iki temel kalemle şekillenir: gelir vergisi stopajı ve KDV. Bu araç, brüt veya net tutardan yola çıkarak makbuzun tüm kalemlerini ayrıştırır ve müşteriden tahsil edilecek tutarı hesaplar.

Kalemler ve formül

Hesaplamanın temeli brüt hizmet bedelidir. Brüt üzerinden:

• GV stopajı = Brüt × %20 (GVK md.94 tevkifatı)
• KDV = Brüt × KDV oranı (genel %20)
• Net ele geçen = Brüt − Stopaj
• Tahsil edilecek = Brüt − Stopaj + KDV

Örneğin brüt 10.000 TL’lik bir hizmette stopaj 2.000 TL, %20 KDV 2.000 TL olur. Net ele geçen 8.000 TL, müşteriden tahsil edilecek tutar ise 8.000 + 2.000 = 10.000 TL’dir. Dikkat edilmesi gereken nokta: tahsil edilen 2.000 TL KDV serbest meslek erbabının geliri değildir; beyanname ile devlete ödenir. Bu yüzden “net ele geçen” ile “tahsil edilen” tutarlar farklıdır.

Brütten ve netten hesaplama

Uygulamada iki farklı ihtiyaç doğar. Hizmet bedelini brüt olarak belirlediyseniz araç doğrudan brütten hesaplar. Buna karşılık “elime net şu kadar geçsin” şeklinde anlaştıysanız, brütün nete tamamlanması gerekir: Brüt = Net ÷ (1 − 0,20). Örneğin net 8.000 TL için brüt 8.000 ÷ 0,80 = 10.000 TL’ye tamamlanır; stopaj ve KDV bu brüt üzerinden yeniden hesaplanır. Araçtaki “net” modu bu tamamlamayı otomatik yapar.

Stopaj kime, ne zaman?

Gelir vergisi stopajı yalnızca tevkifat yapmakla yükümlü olanlara (şirketler, tacirler, kamu kurumları vb.) verilen hizmetlerde kesilir; nihai tüketiciye/vergi mükellefi olmayan kişilere kesilen makbuzlarda stopaj olmaz, yalnızca KDV hesaplanır. Kesilen stopajlar, serbest meslek erbabının yıllık gelir vergisi beyannamesinde mahsup edilir. Ayrıca bazı işlemlerde KDV %10 olabilir veya KDV tevkifatı devreye girebilir. Makbuz düzeni, KDV ve stopaj beyanlarınızın eksiksiz yürümesi için online muhasebe hizmetimizden destek alabilirsiniz. Girdiğiniz veriler yalnızca tarayıcınızda işlenir.